Arsuz’da astro turizm yapılabilir

“Arsuz’da ışık kirliliği yok”

Arsuz Belediyesi’nin ev sahipliğinde 22-24 Nisan tarihleri arasında gerçekleşen Astronomi Öğretmen Seminerleri(AÖS) serisinin bölgesel buluşmalarından birisi olan AÖS-8 Arsuz Çalıştayı kapsamında Anadolu Üniversitesi Fen Fakültesi Fizik Bölümü Öğretim üyesi Doç. Dr. Bülent Aslan tarafından yapılan Arsuz’un Işık Kirliliği ölçüm sonuçları açıklandı. Son dönemlerde yaptığı akademik çalışmalarla ışık kirliliğine dikkat çeken Doç. Dr. Bülent Aslan, Arsuz’da ölçülen gökyüzü parlaklığı değerlerine göre bölgede henüz ciddi bir ışık kirliliği sorunu olmadığını ifade ederken, bunun korunmasıyla da Arsuz’un yeni gelişmekte olan ‘astro turizm’ alanında da turizm merkezi olabileceğine vurgu yaptı.
Işık kirliliğini önlemenin; enerji ve doğal kaynaklarda tasarruf etmek, aydınlatma maliyetini düşürmek, gece güvenliğini iyileştirmek, canlı yaşamı ve doğayı olumsuz ışıktan korumak, gökyüzünün güzelliğini sonraki nesiller için korumak anlamına geldiğini ifade eden Aslan, uzaya kaçan yanlış aydınlatmadan dolayı Türkiye’nin yıllık yaklaşık 200 milyon lira enerji kaybı yaşadığına da dikkat çekti.

“Işık kirliliği, ışığın olmaması gereken yerde olmasıdır”

Işık kirliliğini; ışığın yanlış yerde, yanlış miktarda, yanlış yönde ve yanlış zamanda kullanılması olarak tanımlayan Doç. Dr. Bülent Aslan, “Çok alışık olmadığımız “ışık” ve “kirlilik” kavramlarının birlikte anılması, çoğu kişi tarafından garipsenebilir. “Kirlilik” diye tanımladığımız durumları düşünürsek, normalde olmasını istemediğimiz yerde bulunan ve oraya ait olmayan unsurlar aklımıza geliyor. Bu anlamda ışık kirliliği, ışığın olmaması gereken yerde bulunması durumudur. Işık kirliliğinin belki de en az bilinen etkisi, hava kirliliğiyle olan ilişkisidir. Atmosferde kirliliğe sebep veren moleküllerle kimyasal tepkimeye giren azot kökleri, geceleyin havayı temizlerler. Ancak, zayıf bağlı moleküller olduğundan parlak şehir ışıkları bu bağları kopartarak azot kökünü öldürür. Yani, yapay aydınlatmalar nedeniyle gece ne kadar kısa ve aydınlıksa, havayı temizleyen ajanların sayısı da o kadar azalmaktadır. Ayrıca, boşa giden elektrik enerjisini üretmek için kullanılan fosil yakıtlar, hava kirliliğine neden olurlar. Kullanılmayan, boşa giden, uzaya kaçan ışık; boşa harcanan enerji, boşa harcanan para ve boşa harcanan doğal kaynaklardır. Doğru aydınlatmanın yapılmadığı yerlerde, ihtiyaçtan daha çok ve daha uzun süreli ışık kullanımı vardır. Dolayısıyla daha fazla para harcanması söz konusu olduğu için de ekonomiye ciddi bir yük olmaktadır. Uzaya kaçan yanlış aydınlatmadan kaynaklanan enerji kaybı Türkiye için yıllık yaklaşık 200 milyon TL civarında olduğu tahmin edilmektedir. Bu rakam, ABD için 3,3 milyar dolar (10 milyar TL), İngiltere için ise 53 milyon sterlindir (200 milyon TL)” dedi.

“Gece ışıkları kapatın”
Gereksiz yerde gereksiz ışık kullanımının önüne geçilmesi çağrısında bulunan Bülent Aslan, “Doğru tipte ışık kaynağı ve armatür kullanılması çok önemlidir. Işığı istenilen yere yönlendiren, gökyüzüne kaçmasına engel olan perdeli armatürler kullanılmalıdır. Aydınlatma doğru zamanda yapılmalı; gece belli bir saatten sonra ışıkların kapatılmasına, zaman ayarlı ve sensörlü lambaların kullanılmasına dikkat edilmelidir. Kısaca, ışık kirliliği “çözümü yerel olan küresel bir sorun”dur” dedi.

“Arsuz’da astro turizm yapılabilir”
Sanayiden ve yoğun yerleşim alanlarından uzak, rahat ulaşılabilir bir bölge olması dolayısıyla Arsuz’da bir Karanlık Gökyüzü Parkı oluşturulabileceğini ifade eden Aslan, “Gökyüzü koşullarının ölçüm yapmaya çok uygun olmamasına rağmen alınan ölçümler sonucunda, bölgedeki ışık kirliliği miktarının çok fazla olmadığını gözlemledik. Arsuz’da ölçülen gökyüzü parlaklığı değeri, bölgede henüz ciddi bir ışık kirliliği sorunu olmadığını göstermektedir. Ancak bu durumun sürdürülebilir olması bakımından şimdiden uzun vadeli ve etkili önlemlerin alınması gerekmektedir. Alınacak önlemlerle hem bölge halkının sağlıklı, çevreye duyarlı ve temiz hava koşullarında yaşaması sağlanabilir, hem de bölgedeki doğal yaşamın çeşitliliği korunabilir. Bu sayede, dünyada son yıllarda yoğun ilgi gören bir “astro turizm” merkezi olma yolu da açılmış olacaktır. Sanayiden ve yoğun yerleşim alanlarından uzak ama rahat ulaşılabilir bölgelerinin çok olması, Arsuz’da bir Karanlık Gökyüzü Parkı oluşturulmasını da mümkün kılmaktadır. Bu yönde atılacak adımlarla, ışık miktarının kontrol edildiği, insanların ailecek gece gökyüzü gözlemeye gidebilecekleri ve isterlerse kamp yapabilecekleri bir Karanlık Gökyüzü Parkı’na sahip olması Arsuz’u Türkiye’de ilk yapacaktır” şeklinde konuştu.

IMG_8309

Sizin Yorumunuz

Please enter your comment!
Please enter your name here